Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամը «Կանայք կլիմայում և էներգետիկայում» ՀԿ-ի հետ համապտեղ մեկնարկել է «Համայնքների հզորացմանն ուղղված կայուն կլիմայական դիմակայունությունը բնապահպանական, սոցիալական և կառավարման պրակտիկաների միջոցով» նախագիծը, որի իրականացման համար որպես պիլոտային տարածք ընտրվել են Աշոցքի և Ամասիայի համայնքները։ Ծրագիրը քննարկվել է ՀՀ շրջակա միջվայարի և տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունների հետ։

Ծրագրի շրջանակներում նշված համայնքներում իրականացվել է իրավիճակի ուսունմասիրություն, խնդիրների վերհանում և բարելավման առաջարկությունների մշակում՝ հաշվի առնելով ներդրումային սկզբունքը, որն առաջնահերթություն է տալիս բնապահպանական, սոցիալական խնդիրներին և կառավարմանը։ Այս համատեքստում համայնքների համար հնարավոր բնապահպանական օրինակները ներառում են էներգետիկ բազմազանությունը, ջրի առկայությունը, բնական աղետների ռիսկի կառավարումը, աղտոտվածության մաքրման խնդիրները, բնական միջավայրի և կենսաբազմազանության պահպանությունը: Սոցիալական խնդիրները ներառում են մատչելի բնակարաններ, սոցիալական հավասարություն, հանրային առողջություն և այլն: Կառավարման խնդիրները ներառում են հաշվետվությունների թափանցիկությունը, կառավարման կառուցվածքը և ներքին վերահսկողությունը: 

Ծրագրի շրջանակում իրականացվել է ՀՀ Շիրակի մարզի Աշոցք և Ամասիա համայնքների սոցիալ-տնտեսական վիճակի ուսումնասիրություն և ներառել է

• 1 ֆոկուս խմբային քննարկում,

• 5 խորքային հարցազրույց  և աշխատանքային հանդիպումներ շահագրգիռ կողմերի հետ,

• առկա ուսումնասիրությունների և քաղաքական փաստաթղթերի ուսումնասիրություն ,

• դաշտային աշխատանք և այցելություններ թիրախային տարածքներ։

Հայաստանի համայնքների կլիմայական դիմակայունության հզորացմանն ուղղված աշխատաժողով

Մայիսի 23, 2025 թվական

ՀՀ Շիրակի մարզի Վարդաղբյուր գյուղում 2025 թ. մայիսի 23-ին անցկացվել է աշխատաժողով, որի նպատակն էր մեկ հարթակում համախմբել ոլորտային մասնագետներին, համայնքների ներկայացուցիչներին և շահակից կազմակերպություններին՝ քննարկելու կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում համայնքների դիմակայունության բարձրացման ուղիները և գործնական լուծումները։

Բացման խոսքով հանդես են եկել Կարեն Բադիշյանը (ՀՀ Շիրակի մարզպետարան), Շուշանա Սիրականյանը (Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամ) և Նունե Սաքանյանը (WICE ՀԿ), որի ժամանակ ընդգծել է կլիմայական ռիսկերի կառավարման համապարփակ մոտեցման կարևորությունը՝ բնապահպանական պատասխանատվության, սոցիալական արդարության և արդյունավետ կառավարման համադրությամբ։

Աշխատաժողովի ընթացքում քննարկվել են հետևյալ առանցքային թեմաները՝

• կլիմայական ռիսկեր և համայնքային դիմակայունություն,

• կլիմայական խելացի գյուղատնտեսություն,

• էներգաարդյունավետ լուծումներ,

• էկոտուրիզմ և համայնքային բիզնես մոդելներ,

• ESG սկզբունքների կիրառում,

• սոցիալական մեդիա մարքեթինգ և ռազմավարական հաղորդակցություն։

Ծրագրի ուշադրության կենտրոնում են գտնվել Աշոցք և Ամասիա համայնքները՝ որպես բարձր լեռնային, կենսաբազմազանությամբ հարուստ, բայց միևնույն ժամանակ կլիմայական ազդեցությունների նկատմամբ խոցելի տարածքներ։ Քննարկվել են նորարարական մոտեցումներ, որոնք կարող են կլիմայական մարտահրավերները վերածել զարգացման հնարավորությունների։

Աշխատաժողովը նպաստել է գիտելիքների փոխանակմանը, համագործակցության ամրապնդմանը և համայնքներում կայուն ու դիմակայուն զարգացման ուղղությամբ համատեղ գործողությունների ձևավորմանը։ Աշխատաժողովին մասնակցել են շուրջ 20 մասնակից։

Ծրագրի հաղորդակցման և կարողությունների զարգացման գործողությունների շրջանակում կազմակերպվել է վեբինարների շարք՝ նվիրված COP17-ին նախապատրաստական գործընթացներին և կարողությունների զարգացմանը։ Վեբինարների նպատակն էր բարձրացնել քաղաքացիական հասարակության, մասնագիտական շրջանակների և շահակիցների իրազեկվածությունն ու ներգրավվածությունը կենսաբազմազանության պահպանության, ներառական կառավարման և գենդերային հավասարության հարցերում։

Վեբինարների շարքը ներառել է հետևյալ թեմատիկ ուղղությունները․

• Կենսաբազմազանության պահպանության քաղաքականություն և իրականացման միջոցառումներ (17 սեպտեմբերի) . Տեսագրություն՝ https://youtu.be/sGfMoPbA4t4 

Մասնակիցներ՝ 23

• Ներառական ուղիների կառուցում․ քաղաքացիական հասարակության մասնակցությունը COP17-ին Հայաստանում  (24 սեպտեմբերի) .  Տեսագրություն՝ https://youtu.be/XHL3h1wtHx8

Մասնակիցներ՝ 31

• Կարողությունների զարգացման վեբինար՝ COP17-ից առաջ․ ՔՀԿ-ներ, գենդեր և կենսաբազմազանություն  (15 հոկտեմբերի) .  Տեսագրություն՝ https://youtu.be/mH4InFRjqJM

Մասնակիցներ՝ 15

• COP16-ից քաղված դասեր (Կոլումբիա) (23 հոկտեմբերի) . Տեսագրություն՝ https://youtu.be/0Pu3vzH1HNE

Մասնակիցներ՝ 10

Վեբինարներին ընդհանուր առմամբ մասնակցել են 79 մասնակից։

Վրանային հեքըթոն կամ Էկոթոն "Արի Արփի" ուղղված էր համայնքային զարգացմանը՝ հաշվի առնելով բնապահպանական, տնտեսական և կառավարման բաղադրիչները։  Մասնակցության համար ցանկացողները միացել էին բաց հայտարարությամբ, հրավերով և գրանցվելով։  

Հեքըթոնին մասնակցել են 39 մասնակից։